|
|
 |
 |
|
|
७ द्रोणपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
7.122. अध्यायः 122
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
सात्यकिभयात्पलायमानस्य दुश्शासनस्य द्रोणेनोपालम्भः॥ 1 ॥ द्रोणधृष्टद्युम्नयोर्युद्धम्॥ 2 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text
सञ्जय उवाच। 7-122-0x(4571)(49898)
दुःशासनरथं दृष्ट्वा समीपे पर्यवस्थितम्।
भारद्वाजस्ततो वाक्यं दुःशासनमथाब्रवीत्॥ 7-122-1(49899)
दुःशासन रथाः सर्वे कस्माच्चैते प्रविद्रुताः।
कच्चित्क्षेमं तु नृपतेः कच्चिज्जीवति सैन्धवः॥ 7-122-2(49900)
राजपुत्रो भवानत्र राजभ्राता महारथः।
किमर्थं द्रवते युद्धे यौवराज्यमवाप्य च॥ 7-122-3(49901)
दासी जिताऽसि द्यूते त्वं यथा कामचरी भव।
वाससां वाहिका राज्ञो भ्रातुर्ज्येष्ठस्य मे भव॥ 7-122-4(49902)
न सन्ति पतयः सर्वे तेऽद्य षण्ढतिलैः समाः।
दुःशासनैवं कस्मात्त्वं पूर्वमुक्त्वा पलायसे॥ 7-122-5(49903)
स्वयं वैरं महत्कृत्वा पाञ्चालैः पाण्डवैः सह।
एकं सात्यकिमासाद्य कथं भीतोऽसि संयुगे॥ 7-122-6(49904)
न जानीषे पुरा त्वं तु गृह्णन्नक्षान्दुरोदरे।
शरा ह्येते भविष्यन्ति दारुणाशीविषोपमाः॥ 7-122-7(49905)
अप्रियाणां हि वचनं पाण्डवस्य विशेषतः।
द्रौपद्याश्च परिक्लेशस्त्वन्मूलो ह्यभवत्पुरा॥ 7-122-8(49906)
क्व ते मानश्च दर्पश्च क्व ते वीर्यं क्व गर्जितम्।
आशीविषसमान्पार्थान्कोपयित्वा क्व यास्यसि॥ 7-122-9(49907)
शोच्येयं भारती सेना राज्यं चैव सुयोधनः।
यस्य त्वं कर्कशो भ्राता पलायनपरायणः॥ 7-122-10(49908)
ननु नाम त्वया वीर दार्यमाणा भयार्दिता।
स्वबाहुबलमास्थाय रक्षितव्या ह्यनीकिनी॥ 7-122-11(49909)
स त्वमद्य रणं हित्वा भीतो हर्षयसे परान्।
विद्रुते त्वयि सैन्यस्य नायके शत्रुमूदन।
कोऽन्यः स्थास्यति सङ्ग्रामे भीतो भीते व्यपाश्रये॥ 7-122-12(49910)
एकेन सात्वतेनाद्य युध्यमानस्य तेन वै।
पलायने तव मतिः सङ्ग्रामाद्धि प्रवर्तते॥ 7-122-13(49911)
यदा गाण्डीवधन्वानं भीमसेनं च कौरव।
यमौ च द्रक्ष्यसि रणे तदा वै किं करिष्यसि॥ 7-122-14(49912)
युधि फल्गुनबाणानां मूर्याग्निसमवर्चसाम्।
न तुल्याः सात्यकिशरा येभ्यो भीतः पलायसे॥ 7-122-15(49913)
त्वरितो वीर गच्छ त्वं गान्धार्युदरमाविश।
पृथिव्यां धावमानस्य नान्यत्पश्यामि जीवनम्॥ 7-122-16(49914)
यदि तावत्कृता बुद्धिः पलायनपरायणा।
पृथिवी धर्मराजाय शमेनैव प्रदीयताम्॥ 7-122-17(49915)
यावत्फल्गुननाराचा निर्मुक्तोरगसन्निभाः।
नाविशन्ति शरीरं ते तावत्संशाम्य पाण्डवैः॥ 7-122-18(49916)
यावत्ते पृथिवीं पार्था हत्वा भ्रातृशतं रणे।
नाक्षिपन्ति महात्मानस्तावत्संशाम्य पाण्डवैः॥ 7-122-19(49917)
यावन्न क्रुध्यते राजा धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः।
कृष्णश्च समरश्लाघी तावत्संशाम्य पाण्डवैः॥ 7-122-20(49918)
यावद्भीमो महाबाहुर्विगाह्य महतीं चमूम्।
सोदरांस्ते न मृद्राति तावत्संशाम्य पाण्डवैः॥ 7-122-21(49919)
पूर्वमुक्तश्च ते भ्राता भीष्मेणासौ सुयोधनः।
अजेयाः पाण्डवाः सङ्ख्ये सौम्य संशाम्य तैः सह॥ 7-122-22(49920)
`मया शमवता चोक्तो रक्ष शेषं सुयोधन।
संशाम्य पार्थैस्त्वं रक्ष वीर सर्वान्महीक्षितः'॥ 7-122-23(49921)
न च तत्कृतवान्मन्दस्तव भ्रातां सुयोधनः।
स युद्धे धृतिमास्थाय यत्तो युध्यस्व पाण्डवैः॥ 7-122-24(49922)
तवापि शोणितं भीमः पास्यतीति मया श्रुतम्।
तच्चाप्यवितथं तस्य तत्तथैव भविष्यति॥ 7-122-25(49923)
किं भीमस्य न जानासि विक्रमं त्वं सुबालिश।
यत्त्वया वैरमारब्धं संयुगे प्रपलायिना॥ 7-122-26(49924)
गच्छ तूर्णं रथेनैव यत्र तिष्ठति सात्यकिः।
त्वया हीनं बलं ह्येतद्विद्रविष्यति भारत॥
आत्मार्थं योधय रणे सात्यकिं सत्यविक्रमम्॥ 7-122-27(49925)
सञ्जय उवाच। 7-122-28x(4572)
एवमुक्तस्तव सुतो नाब्रवीत्किञ्चिदप्यसौ।
श्रुतं चाश्रुतवत्कृत्वा प्रायाद्येन स सात्यकिः॥ 7-122-28(49926)
सैन्येन महता युक्तो म्लेच्छानामनिवर्तिनाम्।
आसाद्य च रणे यत्तो युयुधानमयोधयत्॥ 7-122-29(49927)
द्रोणोऽपि रथिनां श्रेष्ठः पाञ्चालान्पाण्डवांस्तथा।
अभ्यद्रवत सङ्क्रुद्धौ जवमास्थाय मध्यमम्॥ 7-122-30(49928)
प्रविश्य च रणे द्रोणः पाण्डवानां वरूथिनीम्।
द्रावयामास योधान्वै शतशोऽथ सहस्रशः॥ 7-122-31(49929)
ततो द्रोणो महाराज नाम विश्राव्य संयुगे।
पाण्डुपाञ्चालमत्स्यानां प्रचक्रे कदनं महत्॥ 7-122-32(49930)
तं जयन्तमनीकानि भारद्वाजं ततस्ततः।
पाञ्चालपुत्रो द्युतिमान्वीरकेतुः समभ्ययात्॥ 7-122-33(49931)
स द्रोणं पञ्चभिर्विद्व्वा शरैः सन्नतपर्वभिः।
ध्वजमेकेन विव्याध सारथिं चास्य सप्तभिः॥ 7-122-34(49932)
तत्राद्भुतं महाराज दृष्ट्वानस्मि संयुगे।
यद्द्रोणो रभसं युद्धे पाञ्चाल्यं नात्यवर्तत॥ 7-122-35(49933)
सन्निरुद्धं रमे द्रोणं पाञ्चला वीक्ष्य मारिष।
आवव्रुः सर्वतो राजन्धर्मपुत्रजयैषिणः॥ 7-122-36(49934)
ते शरैरग्निसंकाशैस्तोमरैश्च महाधनैः।
शस्त्रैश्च विविधै राजन्द्रोणमेकमवाकिरन्॥ 7-122-37(49935)
निवार्य तान्बाणगणान्द्रोणो राजन्समन्ततः।
महाजलधरान्व्योम्नि मातरिश्वेव चाबभौ॥ 7-122-38(49936)
ततः शरं महाघोरं मूर्यपावकसन्निभम्।
सन्दधे परवीरघ्नो वीरकेतो रथं प्रति॥ 7-122-39(49937)
स भित्त्वा तु शरो राजन्पाञ्चालकुलनन्दनम्।
अभ्यगाद्धरणीं तूर्णं लोहितार्द्रो ज्वलन्निव॥ 7-122-40(49938)
ततोऽपतद्रथात्तूर्णं पाञ्चालकुलनन्दनः।
पर्वताग्रादिव महांश्चम्पको वायुपीडितः॥ 7-122-41(49939)
तस्मिन्हते महेष्वासे राजपुत्रे महाबले।
पाञ्चालास्त्वरिता द्रोणं समन्तात्पर्यवारयन्॥ 7-122-42(49940)
चित्रकेतुः सुधन्वा च चित्रवर्मा च भारत।
तथा चित्ररथश्चैव भ्रातृव्यसनकर्शिताः॥ 7-122-43(49941)
अभ्यद्रवन्त सहिता भारद्वाजं युयुत्सवः।
मुञ्चन्तः शरवर्षाणि तपान्ते जलदा इव॥
`अदृश्यं समरे चक्रुर्भारद्वाजं सुधन्विनः'॥ 7-122-44(49942)
स वध्यमानो बहुधा राजपुत्रैर्महारथैः।
क्रोधमाहारयत्तेषामभावाय द्विजर्षभः॥ 7-122-45(49943)
ततः शरमयं जालं द्रोणस्तेषामवासृजत्।
ते हन्यमाना द्रोणस्य शरैराकर्णचोदितैः।
कर्तव्यं नाभ्यजानन्वै कुमारा राजसत्तम॥ 7-122-46(49944)
तान्विमूढान्रणे द्रोणः प्रहसन्निव भारत।
व्यश्वसूतरथांश्चक्रे कुमारान्कुपितो रणे॥ 7-122-47(49945)
अथापरैः सुनिशितैर्भल्लैस्तेषां महायशाः।
पुष्पाणीव विवान्वायुः सोत्तमाङ्गान्यपातयत्॥ 7-122-48(49946)
ते रथेभ्यो हताः पेतुः क्षितौ राजन्सुवर्चसः।
देवासुरे पुरा युद्धे यथा दैतेयदानवाः॥ 7-122-49(49947)
तान्निहत्य रणे राजन्भारद्वाजः प्रतापवान्।
कार्मुकं भ्रामयामास हेमपृष्ठं दुरासदम्॥ 7-122-50(49948)
`तदस्य भ्राजते राजन्मेघमध्ये तडिद्यथा'॥ 7-122-51(49949)
पाञ्चालान्निहतान्दृष्ट्वा देवकल्पान्महारथान्।
धृष्टद्युम्नो भृशोद्विग्नो नेत्राभ्यां पातयञ्जलम्।
अभ्यवर्तत सङ्गारमे क्रुद्धो द्रोणरथं प्रति॥ 7-122-52(49950)
ततो हाहेति सहसा नादः समभवन्नृप।
पाञ्चाल्येन रणे दृष्ट्वा द्रोणमावारितं शरैः॥ 7-122-53(49951)
से च्छाद्यमानो बहुधा पार्षतेन महात्मना।
न विव्यथे ततो द्रोणः स्मयन्नेवान्वयुध्यत॥ 7-122-54(49952)
ततो द्रोणं महाराज पाञ्चाल्यः क्रोधमूर्च्छितः।
आजघानोरसि क्रुद्धो नवत्या नतपर्वणाम्॥ 7-122-55(49953)
स गाढविद्धो बलिना भारद्वाजो महायशाः।
निषसाद रथोपस्थे कश्मलं च जगाम ह॥ 7-122-56(49954)
तं वै तथागतं दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नः पराक्रमी।
चापमुत्सृज्य शीघ्रं तु असिं जग्राह वीर्यवान्॥ 7-122-57(49955)
अवप्लुत्य रथाच्चापि त्वरितः स महारथः।
आरुरोह रथं तूर्णं भारद्वाजस्य मारिष।
हर्तुमिच्छञ्शिरः कायात्क्रोधसंरक्रलोचनः॥ 7-122-58(49956)
प्रत्याश्वस्तस्ततो द्रोणो धनुर्गृह्य महारवम्।
आसन्नमागतं दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नं जिघांसया॥ 7-122-59(49957)
शरैर्वैतस्तिकै राजन्विव्याधासन्नवेधिभिः।
योधयामास समरे धृष्टद्युम्नं महारथम्॥ 7-122-60(49958)
ते हि वैतस्तिका नाम शरा आमन्नयोधिनः।
द्रोणस्य विहिता राजन्यैर्धृष्टद्युम्नमाक्षिणोत्॥ 7-122-61(49959)
स वध्यमानो बहुभिः सायकैस्तैर्महाबलः।
अवप्लुत्य रथात्तूर्णं भग्नवेगः पराक्रमी॥ 7-122-62(49960)
आरुह्य स्वरथं वीरः प्रगृह्य च महद्धनुः।
विव्याध समरे द्रोणं धृष्टद्युम्नो महारथः॥ 7-122-63(49961)
द्रोणश्चापि महाराज शरैर्विव्याध पार्षतम्॥ 7-122-64(49962)
तदद्भुतमभूद्युद्धं द्रोणपाञ्चालयोस्तदा।
त्रैलोक्यकाङ्क्षिणोरासीच्छक्रप्रह्लादयोरिव॥ 7-122-65(49963)
मण्डलानि विचित्राणि यमकानीतराणि च।
चरन्तौ युद्धमार्गज्ञौ ततक्षतुरथेषुभिः॥ 7-122-66(49964)
मोहयन्तौ मनांस्याजौ योधानां द्रोणपार्षतौ।
सृजन्तौ शरवर्षाणि वर्षास्विव बलाहकौ।
छादयन्तौ महात्मानौ शरैर्व्योम दिशो महीम्॥ 7-122-67(49965)
तदद्भुतं तयोर्युद्धं भूतसङ्घा ह्यपूजयन्।
क्षत्रियाश्च महाराज ये चान्ये तव सैनिकाः॥ 7-122-68(49966)
अवश्यं समरे द्रोणो दृष्टद्युम्नेन सङ्गतः।
वशमेष्यति नो राजन्पाञ्चाला इति चुक्रुशुः॥ 7-122-69(49967)
द्रोणस्तु त्वरितो युद्धे धृष्टद्युम्नस्य सारथेः।
शिरः प्रच्यावयामास फलं पक्वं तरोरिव॥ 7-122-70(49968)
ततस्तु प्रद्रुता वाहा राजंस्तस्य महात्मनः॥ 7-122-71(49969)
तेषु प्रद्रवमाणेषु पाञ्चालान्सृञ्जयांस्तथा।
अयोधयद्रणे द्रोणस्तत्रतत्र पराक्रमी॥ 7-122-72(49970)
विजित्य पाण्डुपाञ्चालान्भारद्वाजः प्रतापवान्।
स्वं व्यूहं पुनरास्थाय स्थितोऽभवदरिन्दमः।
न चैनं पाण़्डवा युद्धे जेतुमुत्सेहिरे प्रभो॥ ॥ 7-122-73(49971)
इति श्रीमन्महाभारते द्रोणपर्वणि जयद्रथवधपर्वणि चतुर्दशदिवसयुद्धे द्वाविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः॥ 122 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes
5-122-48 विशेषेण वातीति विवान्। पुष्पाणीव वनाद्वायुः इति ट.पाठः। पुष्पाणीव विचन्वन्हि इति झ.ञ. पाठः॥ 5-122-61 द्रोणस्य विविधा राजन् इति ट. पाठः। द्रोणस्य विदिता इति क. पाठः॥ 5-122-122 द्वाविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः॥ 122 ॥


|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|